Trong xử lý chất thải sinh hoạt và chăn nuôi hiện nay, hai mô hình phổ biến nhất được ứng dụng rộng rãi là hầm biogas (hầm khí sinh học) và hầm cầu truyền thống (bể tự hoại). Dù đều có chức năng chứa và phân hủy chất thải, nhưng nguyên lý vận hành, khả năng tái tạo năng lượng và mục đích sử dụng của hai hệ thống này lại hoàn toàn khác biệt.
Vậy hầm biogas là gì? Điểm khác biệt lớn nhất khi đặt lên bàn cân so sánh với hầm cầu truyền thống là gì? Hãy cùng đội ngũ kỹ thuật viên của Hút hầm cầu Vạn Phát tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
1. Hầm Biogas Là Gì? Cấu Tạo Và Nguyên Lý Hoạt Động
1.1. Định nghĩa hầm biogas (Hầm khí sinh học)
Hầm biogas (hay còn gọi là bể khí sinh học) là công trình xử lý chất thải hữu cơ (chất thải chăn nuôi heo, bò, rác thải sinh học…) trong điều kiện kỵ khí (hoàn toàn không có oxy). Quá trình phân hủy này sinh ra khí Biogas — một hỗn hợp khí sinh học bao gồm khí Methane ($CH_4$ chiếm 50-70%), Carbon Dioxide ($CO_2$), Sunfua Hydro ($H_2S$)…
Khí methane thu được có khả năng bắt cháy cao, được dùng làm nhiên liệu đốt sạch cho đun nấu, chạy máy phát điện hoặc sưởi ấm.
1.2. Cấu tạo cơ bản của một hầm biogas
Hầm biogas tiêu chuẩn (dù làm bằng gạch gạch xây, bê tông hay chất liệu Composite) gồm 3 phần chính:
-
Bể phân hủy (Bể chứa chính): Nơi diễn ra quá trình vi sinh vật phân hủy chất thải kỵ khí và sinh ra khí gas.
-
Vòm thu khí (Két chứa khí): Phần khoảng không nằm phía trên bể phân hủy dùng để tích tụ lượng khí gas sinh ra.
-
Hệ thống ống dẫn & Bể áp lực (Bể xả): Dẫn khí gas về bếp đun và đẩy lượng nước thải/bùn hoại sau phân hủy ra ngoài làm phân bón.
[Chất thải hữu cơ] ➔ [Phân hủy kỵ khí trong Hầm Biogas] ➔ [Khí Methane ($CH_4$)] ➔ [Nhiên liệu đun nấu / Phát điện]
↳ [Bùn sinh học] ➔ [Phân bón cây trồng]
2. Hầm Cầu Truyền Thống Là Gì?
Hầm cầu truyền thống (bể tự hoại 2 – 3 ngăn) là hệ thống xử lý chất thải sinh hoạt (chủ yếu từ bồn cầu nhà vệ sinh) gia đình.
Khác với biogas thu khí đốt, hầm cầu tự hoại tập trung vào việc lắng lọc và phân hủy chất thải thành dạng lỏng trước khi thải ra hệ thống thoát nước chung của thành phố hoặc thấm vào lòng đất. Khí gas phát sinh trong hầm cầu tự hoại rất ít và thường được giải phóng tự nhiên qua ống thông hơi lên không trung.
3. Bảng So Sánh Hầm Biogas Và Hầm Cầu Truyền Thống Chi Tiết
Dưới đây là bảng so sánh trực quan giúp bạn phân biệt rõ 2 loại công trình xử lý chất thải này:
| Tiêu chí | Hầm Biogas (Bể khí sinh học) | Hầm Cầu Truyền Thống (Bể tự hoại) |
| Mục đích sử dụng chính | Xử lý chất thải chăn nuôi/sinh hoạt & Thu khí đốt/năng lượng | Xử lý phân thải vệ sinh gia đình & Lọc nước thải sạch |
| Nguồn chất thải đầu vào | Phân gia súc (heo, bò, gà), rác hữu cơ, chất thải sinh hoạt | Phân thải từ bồn cầu, nước thải nhà vệ sinh |
| Sản phẩm thu hồi | Khí gas đun nấu ($CH_4$), phân bón hữu cơ giàu dinh dưỡng | Nước thải đã qua lắng lọc, bùn vi sinh lắng đáy |
| Yêu cầu độ kín khí | Kín khí 100% tuyệt đối để tích áp suất khí gas | Kín vừa đủ, bắt buộc có ống thông hơi giải phóng khí |
| Quy mô & Chi phí xây dựng | Phù hợp trang trại, trang trại gia đình; chi phí đầu tư ban đầu cao hơn | Phù hợp hộ gia đình, nhà ở dân dụng; chi phí vừa phải |
| Bảo dưỡng & Hút định kỳ | Tự tràn bùn hoại ra ngoài, ít tắc nghẽn hơn | Cần hút hầm cầu định kỳ 3 – 5 năm/lần khi bùn đầy |
4. Nên Xây Dựng Hầm Biogas Hay Hầm Cầu Truyền Thống?
Việc lựa chọn xây dựng hệ thống nào phụ thuộc hoàn toàn vào nhu cầu sử dụng và điều kiện thực tế:
-
Nên xây hầm cầu truyền thống khi:
-
Bạn xây nhà ở dân dụng, biệt thự, căn hộ tại khu đô thị hoặc vùng nông thôn chỉ xử lý chất thải nhà vệ sinh gia đình.
-
Cần tiết kiệm diện tích đất xây dựng và chi phí đầu tư ban đầu.
-
-
Nên xây hầm biogas khi:
-
Gia đình có hoạt động chăn nuôi gia súc, gia cầm (từ 5 – 10 con heo trở lên hoặc chăn nuôi bò/gà).
-
Muốn tận dụng chất thải làm nguồn năng lượng đun nấu miễn phí và lấy phân bón hữu cơ phục vụ trồng trọt.
-
5. Lưu Ý Quan Trọng Về Bảo Dưỡng & Vệ Sinh Cả 2 Hệ Thống
Cho dù gia đình bạn sử dụng hầm cầu tự hoại truyền thống hay hầm biogas, việc bảo dưỡng đúng cách là điều bắt buộc để tránh sự cố:
-
Không đổ hóa chất tẩy rửa mạnh vào công trình: Axit mạnh hay nước tẩy sàn nồng độ cao sẽ diệt sạch hệ vi sinh kỵ khí, dừng ngay quá trình sinh khí Biogas hoặc gây tắc hầm cầu.
-
Bổ sung vi sinh định kỳ: Dùng men vi sinh định kỳ giúp quá trình phân hủy chất thải diễn ra nhanh hơn.
-
Xử lý sự cố đầy tràn: Sau thời gian dài sử dụng (nhiều năm), bùn cặn lắng tích tụ quá nhiều sẽ gây thu hẹp dung tích chứa.
Lời khuyên từ chuyên gia: Nếu bồn cầu nhà bạn gặp sự cố dội nước trào ngược, kêu ục ục hay hầm tự hoại bị đầy tràn cặn bã, hãy liên hệ ngay với dịch vụ xử lý chuyên nghiệp.
Tại khu vực Bà Rịa Vũng Tàu, thương hiệu Hút hầm cầu Vạn Phát là đơn vị uy tín hàng đầu cung cấp giải pháp Hút hầm cầu Bà Rịa Vũng Tàu nhanh chóng, giá rẻ, cam kết hút sạch 100% bùn đáy bằng công nghệ xe chân không không đập phá.
